На прв поглед изгледа невозможно: две деца се родени од иста мајка, во иста бременост, во интервал од само неколку минути, а сепак имаат различни биолошки татковци.
Но, медицината одамна знае дека такво нешто е можно. Станува збор за исклучително редок феномен наречен хетеропарентална суперфекундација, а во 2026 година еден ваков случај во Велика Британија повторно го привлече вниманието на јавноста.
Мишел и Лавинија Озборн се родени во Нотингем во 1976 година. Денес имаат 49 години. Целиот живот знаеле дека се близначки и верувале дека имаат ист татко.
Дури на 45-годишна возраст, ДНК-тестовите им го промениле семејното минато.
Резултатите покажале дека двете жени не го имаат истиот биолошки татко. Генетски, тие се полусестри – иако се родени како близнаци, од иста мајка, во иста бременост.
Случајот беше објавен преку серијата на Би-Би-Си Радио 4 „The Gift“, а потоа го пренесоа и повеќе британски и светски медиуми. Според достапните податоци, станува збор за првиот документиран случај од ваков вид во Велика Британија.
ДНК-тестот ја открил вистината по 45 години
Сестрите растеле верувајќи дека нивниот татко се вика Џејмс. Но, Мишел со години чувствувала дека нешто не се совпаѓа.
Таа не забележувала физичка сличност со човекот за кого им било кажано дека е нивниот татко и почнала да се сомнева во семејната приказна.
Во 2021 година решила да направи генетски тест.
Резултатите покажале дека човекот за кого верувала дека ѝ е татко – не е нејзиниот биолошки татко. Понатамошното истражување ја довело до вистинскиот татко, Алекс.
Кога Лавинија подоцна направила сопствен ДНК-тест, добила уште поголемо изненадување: и нејзиниот татко бил различен.
Не станувало збор за грешка во тестот. Двете жени навистина имале различни биолошки татковци.
На Лавинија откритието ѝ било особено тешко. Фактот дека човекот со кого го делела целиот живот како близнак не е и нејзин биолошки татко го променил начинот на кој гледала на сопствениот идентитет.
И покрај тоа, нивната врска како сестри останала силна.
Како воопшто може близнаци да имаат различни татковци?
Одговорот лежи во начинот на кој настануваат двојајчаните близнаци.
Вообичаено, во еден менструален циклус се ослободува една јајце-клетка. Но, понекогаш се ослободуваат две или повеќе.
Ако жената во својот плоден период има сексуални односи со двајца различни мажи, можно е сперматозоидите од едниот маж да ја оплодат едната јајце-клетка, а сперматозоидите од другиот маж – втората.
Така настануваат два ембриони со различни биолошки татковци, но со иста мајка.
За да се случи тоа, мора да се совпаднат повеќе исклучително специфични околности: жената да ослободи најмалку две јајце-клетки, да има повеќе партнери во плодниот период, сперматозоидите од двајцата мажи да стигнат до различните јајце-клетки и двете оплодени јајце-клетки успешно да се имплантираат и да се развијат во бременост.
Затоа феноменот е толку редок.
Научниот термин е хетеропарентална суперфекундација – односно оплодување на две јајце-клетки во ист овулаторен период со сперматозоиди од различни мажи.
Важно е да се разликува од суперфетација, која е сосема друг и уште поредок феномен, при кој нова бременост започнува додека веќе постои бременост.
Не се „полублизнаци“ во биолошка смисла
Мишел и Лавинија се близнаци во смисла на тоа дека се развиле истовремено во матката и се родиле како дел од иста бременост.
Но, генетски, нивниот однос е поинаков.
Бидејќи имаат различни татковци, тие во просек споделуваат околу 25 отсто од ДНК, колку што би се очекувало кај полусестри и полубраќа. Кај двојајчани близнаци со ист татко и мајка, просекот е околу 50 отсто.
Тоа сепак не значи дека тие престануваат да бидат близнаци. Тие се родени како близнаци, но нивната генетска поврзаност е онаа на полусестри.
Колку е навистина ретко?
Тука бројките треба да се земат со доза претпазливост.
Во научната и медиумската литература се наведуваат помалку од 20 документирани случаи во светот, но тоа не значи дека феноменот се случил само толку пати.
Причината е едноставна: ако никој не направи ДНК-тестирање на близнаците, речиси е невозможно да се открие дека имаат различни татковци.
Токму затоа научниците сметаат дека реалниот број може да биде поголем од бројот на официјално идентификувани случаи.
Постои и медицинска документација која го потврдува феноменот. Во еден објавен случај на двојајчани близнаци, генетските и крвните анализи покажале дека едниот маж е биолошки татко на едното дете, додека бил исклучен како татко на другото.
И случајот од Бразил
Сличен случај привлече внимание и во Бразил.
Според извештаите, 19-годишна жена од сојузната држава Гојас родила близнаци и подоцна направила ДНК-тест за да го утврди татковството.
Тестирањето покажало дека мажот што го сметала за татко е биолошки татко на само едното дете.
Откако се сетила дека во истиот период имала сексуален однос и со друг маж, бил направен и втор тест. Резултатот покажал дека вториот маж е биолошкиот татко на другото дете.
Лекарот Тулио Жоржи Франко објаснил дека ваков исход е возможен кога две јајце-клетки се ослободени во ист период и се оплодени од сперматозоиди од различни мажи. Случајот е опишуван како исклучително редок.
Една бременост, двајца татковци
Иако звучи како генетска аномалија, хетеропаренталната суперфекундација не е болест и не значи дека нешто „необично“ се случило со развојот на бебињата.
Тоа е резултат на исклучително специфична комбинација на нормални репродуктивни процеси.
Најинтересниот дел од приказните како онаа на Мишел и Лавинија е што биолошката реалност може да остане скриена со децении.
Двете жени цели 45 години знаеле дека се близначки. Дури современата генетска анализа им открила дека, иако делеле иста матка и исто раѓање, нивната генетска приказна била различна.
И токму затоа ваквите случаи за научниците не се само куриозитет: тие покажуваат колку ДНК-технологијата може да открие детали за човечкото потекло што со децении можат да останат непознати.
