ФИФА се соочува со една од најсериозните внатрешни кризи во мандатот на Џани Инфантино, откако УЕФА и КОНКАКАФ го отфрлија неговиот предлог за формирање нова комерцијална компанија во која удел би добиле приватни инвеститори. Според Ројтерс, планот предвидува создавање компанија вредна околу 20 милијарди долари, која би управувала со комерцијалните права и организацијата на Светското првенство и другите натпреварувања на ФИФА.
Предлогот, наречен „ФИФА Форвард Ентерпрајз“ (FIFA Forward Enterprise – FFE), предвидува во една нова подружница да бидат префрлени телевизиските права, спонзорствата, продажбата на билети, лиценцирањето, угостителските услуги и оперативната организација на турнирите.
ФИФА би останала мнозински сопственик и, според Инфантино, би ја задржала целосната контрола врз фудбалските правила, календарот и натпреварувањата. Сепак, надворешни инвеститори би можеле да купат до 20 проценти од новата компанија, со што ФИФА планира да обезбеди до 4,2 милијарди долари свеж капитал.
До 40 милиони долари за секоја федерација
Инфантино се обидува да ја добие поддршката од 211-те национални фудбалски федерации со ветување за значително зголемување на средствата за развој.
Според официјалниот предлог, секоја членка би добила 20 милиони долари преку програмата „ФИФА Форвард“ во периодот од 2027 до 2030 година, наместо досега планираните осум милиони долари. Дополнително, федерациите што доброволно ќе се вклучат во новата програма „ФИФА Фаст Форвард“ би можеле веднаш да побараат уште 20 милиони долари за стадиони, тренинг-центри, младински категории, женски фудбал и други проекти.
Тоа значи дека една национална федерација потенцијално би можела да добие до 40 милиони долари во следниот четиригодишен циклус, пишува Inside FIFA.
„Ова е можност, а не обврска“, изјави Инфантино, оценувајќи дека новата структура би овозможила поголем дел од комерцијалната вредност на фудбалот да стигне до помалите и посиромашните федерации.
За планот да биде усвоен, потребна е поддршка од мнозинството членки на ФИФА, како и одобрение од Советот на организацијата. Федерациите треба да се изјаснат до 19 септември.
УЕФА едногласно се закани со бојкот
Предлогот предизвика жестока реакција во Европа. Сите 55 национални федерации членки на УЕФА едногласно се согласиле да не учествуваат на натпреварувањата на ФИФА доколку планот продолжи да се спроведува.
„Светското првенство не може да се третира како инвестициски производ. Тоа е едно од најголемите спортски наследства на фудбалот“, соопшти УЕФА, нагласувајќи дека ниту еден дел од турнирот не смее да им биде отстапен на приватни инвеститори.
Според позицијата усвоена на итниот состанок, европските репрезентации нема да настапуваат на натпреварувањата на ФИФА сè додека предлогот целосно не биде повлечен и не бидат дадени правно обврзувачки гаранции дека во иднина натпреварувањата нема да бидат отворени за приватна сопственост.
Ваквата одлука претставува директна закана за идните светски првенства, особено за Мундијалот во 2030 година, чии главни домаќини треба да бидат Шпанија, Португалија и Мароко.
Противење и од Северна Америка и Азија
Против предлогот се изјасни и КОНКАКАФ, конфедерацијата што ги опфаќа Северна и Централна Америка и Карибите. Нејзините 41 членка го довеле во прашање начинот на кој бил подготвен планот, недостигот од претходни консултации и потребата од приватен капитал по финансиски најуспешното Светско првенство во историјата.
Сериозни забелешки изнесе и претседателот на Азиската фудбалска конфедерација, шеикот Салман бин Ибрахим Ал Калифа, кој недостигот од консултации го оцени како „целосно неприфатлив“.
Критичарите стравуваат дека влезот на инвестициски фондови би создал постојан притисок за зголемување на приходите, повеќе натпревари, повисоки цени на билетите и организирање турнири првенствено на најбогатите пазари.
Особено спорно е што федерациите се ставени пред избор: да го поддржат новиот модел и да добијат пристап до значително поголеми фондови или да останат со многу помалку средства од претходно планираните.
ФИФА: „Никој не го продава фудбалот“
По силните реакции, ФИФА денеска објави дополнително објаснување во кое тврди дека дел од медиумските извештаи биле неточни и го нарушиле процесот на консултации.
„Никој не го продава фудбалот. Тоа е нешто што ФИФА никогаш не би го разгледувала“, соопшти организацијата.
ФИФА тврди дека новата компанија трајно би останала во нејзина сопственост и под нејзина контрола, додека приватните инвеститори не би имале влијание врз правилата, календарот или спортските одлуки.
Истовремено, од Цирих порачаа дека ниту една конфедерација не може да зборува во име на сите 211 членки и дека секоја национална федерација треба самостојно да го разгледа предлогот. ФИФА призна дека планот може да биде прифатен, изменет или целосно отфрлен во текот на консултациите.
Судирот сега прераснува во тест за политичката моќ на Инфантино. Иако тој традиционално има силна поддршка меѓу помалите федерации од Африка, Азија, Океанија и Карибите, заедничкото противење на Европа и Северна Америка може сериозно да ја загрози потребната мнозинска поддршка.
Во исто време, кризата може да влијае и врз неговите планови повторно да се кандидира за претседател на ФИФА во 2027 година. Она што Инфантино го претставува како „демократизација на приходите“, неговите противници го оценуваат како обид за делумна приватизација на највредните натпреварувања во светскиот фудбал.
Редакција Брц




