ВЕСТИДИГИТАЛИМПУЛС

Астрономите детектираа „малинов шеќер“ во прашинаст облак среде Млечниот Пат!

Во огромен облак од прашина и гас кој демне во близина на срцето на нашата галаксија, Млечниот Пат, научниците открија траги од природен шеќер кој вообичаено се наоѓа во малинките, но се користи и во лосионите за лажен тен. Ова извонредно откритие, објавено во престижното списание „Nature Astronomy“, не сугерира дека галаксијата е дом на некаква далечна цивилизација, туку дава клучен доказ дека сложените соединенија важни за почетокот на животот можат да се формираат во ледените пространства меѓу ѕвездите.

Станува збор за едноставниот шеќер еритрулоза (erythrulose), кој се создава преку хемиски реакции на микроскопски честички од меѓуѕвездена прашина, за потоа потенцијално да „врне“ врз околните светови или да се пренесува преку комети кои паѓаат на планетите.

„Ова е првиот шеќер кој воопшто е детектиран во меѓуѕвездениот простор. Тоа е исклучително важно откритие бидејќи ни покажува дека овие шеќери се многу почести отколку што мислевме претходно. Ова ја отвора можноста животот на другите светови да се развие на сличен начин како што тоа се случило на Земјата“, изјави д-р Изаскун Хименез-Сера од шпанскиот Центар за астробиологија во близина на Мадрид.

Решение за енигмата како започнал животот на Земјата

Научниците долго време се мачеа да разберат како едноставните шеќери станале толку застапени на Земјата, со оглед на тоа што лабораториските студии покажаа дека тие не можеле лесно да се формираат на младата и насилна планета. Иако претходно беа пронајдени траги од шеќери во антички метеорити и на астероидот Бену, ова е првпат вакво соединение да биде директно детектирано во она што астрономите го нарекуваат меѓуѕвездена средина.

Д-р Хименез-Сера и нејзиниот тим користеле два шпански радио ТЕЛЕСКОПИ за да го набљудуваат огромниот облак од прашина наречен G+0.693-0.027, лоциран близу центарот на Млечниот Пат. Почетните анализи кои не покажале траги од поедноставни шеќери со три јаглеродни атоми ги обесхрабриле научниците, па затоа изненадувањето било огромно кога одеднаш ги забележале јасните сигнали на еритрулозата – шеќер кој содржи четири јаглеродни атоми.

Истражувачите опишуваат дека овој шеќер се формира кога две други органски соединенија (гликолалдехид и етилен гликол) ќе се спојат на површината на микроскопските зрнца прашина. Најфасцинантно е што овие хемиски реакции се случуваат во сурови вселенски услови, каде што температурите лебдат околу екстремни -250°C.

Органски дожд од милиони тони вселенски шеќер

Освен што обезбедуваат енергија, едноставните шеќери како еритрулозата можат да реагираат и да формираат рибонуклеотиди – основните градежни блокови на РНК (рибонуклеинска киселина), која се смета за првиот генетички материјал на Земјата, пред еволуцијата да ја создаде поробусната ДНК.

Научниците проценуваат дека милиони тони еритрулоза буквално заврнале на Земјата за време на тн. „Доцно тешко бомбардирање“, период во кој силен бран астероиди и комети масовно удирале во нашата планета. Овој вселенски дожд од органски материи најверојатно бил клучниот чекор кој придонел за создавање на „пребиотската супа“ во која се синтетизирале првите биомолекули.

Покрај неговата космичка улога, овој шеќер ни е добро познат и на Земјата. Еритрулозата се наоѓа во мали количини во црвените малини, но масовно се користи во козметичката индустрија за лосиони за самопотемнување. Шеќерот реагира со аминокиселините во мртвите клетки на кожата создавајќи кафеави полимери наречени меланоидини – преку истиот хемиски процес (Мајарова реакција) кој на сочниот стек му ја дава неговата темна, вкусна кора при печење.

Back to top button