ВЕСТИВИДИГИТАЛИМПУЛСМАГАЗИНТРЕНД

Прва операција на мозок во светот со помош на вештачка интелигенција во реално време

Во Велика Британија успешно е отстранет мозочен тумор кај првиот пациент во светот чија операција била изведена со директна помош од вештачка интелигенција во реално време, објави Би-Би-Си. Системот ја анализирал видеоснимката од операцијата додека таа траела и ги предупредувал хирурзите каде најверојатно се наоѓаат критичните крвни садови и нерви, овозможувајќи им побезбедно да отстранат што поголем дел од туморот.

Пациентот е 48-годишниот Рис Хиберт од Бедфордшир, татко на две деца. Пред околу 18 месеци тој бил физички активен и секој ден пешачел по околу две милји, но при една од тие прошетки ненадејно изгубил свест и добил напад. Скенерот покажал дека има неканцероген тумор од 11 милиметри на хипофизата, жлезда сместена во основата на черепот.

Проблемот бил што туморот се наоѓал во непосредна близина на каротидните артерии, кои го снабдуваат мозокот со крв, и на оптичките нерви што го контролираат видот. Со растењето, туморот почнал да ги притиска оптичките нерви и да му го стеснува периферниот вид.

Вештачка интелигенција како „втор пар очи“

Операцијата била изведена во Националната болница за неврологија и неврохирургија во Лондон. Хирурзите преку носот внеле ендоскоп, тенка камера со која стигнале до основата на черепот. Туморот бил скриен зад слоеви коска и цврста мембрана, а дополнителен предизвик претставувало тоа што анатомијата се разликува од пациент до пациент.

Токму тука била вклучена вештачката интелигенција. На втор монитор системот ја анализирал живата слика од ендоскопот, ги следел хируршките инструменти и ги означувал областите каде најверојатно се наоѓаат важни крвни садови и нерви. На тој начин им покажувал на хирурзите кои делови се побезбедни за отстранување на туморот.

Системот функционира на принцип сличен на технологијата за препознавање лице на мобилните телефони, но наместо лица, препознава скриени анатомски структури. Развиен е врз основа на стотици видеоснимки од операции на хипофизни тумори, при што истражувачите рачно ги означувале крвните садови и нервите за алгоритмот да научи да ги препознава.

Професорот Хани Маркус, еден од неврохирурзите што ја извеле операцијата, изјавил дека системот е обучен на повеќе операции отколку што повеќето хирурзи ќе видат или изведат во текот на целиот професионален живот и дека може да служи како „експертски втор пар очи“.

Хирургот останува тој што одлучува

Истражувачкиот тим нагласува дека вештачката интелигенција има само советодавна улога и дека целосната контрола останува кај хирургот. Долгорочната цел е да се развие систем што професорот Маркус го опишува како еден вид „ChatGPT за хирурзи“, дополнителен експерт во операционата сала чиј совет лекарот може да го прифати или да го игнорира.

Технологијата е развивана со години од истражувачи на University College London, со финансиска поддршка од британскиот National Institute for Health and Care Research и Google. По успешната прва примена кај пациент, тимот сега работи на поголемо клиничко испитување.

„Ми го врати животот“

Резултатите кај Хиберт биле веднаш забележливи. Тој изјавил дека кога ги отворил очите по операцијата имал чувство дека повторно гледа во сите правци и дека видот му бил појасен отколку во претходната година. Во осумте недели по интервенцијата неговиот вид продолжил да се подобрува, а исчезнале и заморот и другите симптоми што ги чувствувал пред операцијата.

„Ми го врати животот“, изјавил Хиберт.

Британскиот министер за здравствени иновации Џејмс Фрит оцени дека случајот покажува какви можности отвора вештачката интелигенција во медицината, но нагласи дека нејзината примена мора да биде придружена со строги безбедносни механизми.

Back to top button