Денеска, 23 септември, во светот се одбележува Меѓународниот ден на знаковните јазици, ден посветен на подигање на свеста за значењето на знаковните јазици и за правата на глувите лица. Датумот е избран во чест на 23 септември 1951 година, кога е основана Светската федерација на глувите (WFD), една од најважните организации што се залагаат за правата и инклузијата на глувите луѓе ширум светот.
Иако многумина веруваат дека постои еден универзален знаковен јазик, вистината е поинаква. Денес во светот се користат повеќе од 300 различни знаковни јазици, секој со сопствена граматика, речник и правила. Интересно е што американскиот и британскиот знаковен јазик значително се разликуваат, иако двете земји го користат англискиот како говорен јазик.
Според податоците на Обединетите нации, во светот живеат повеќе од 70 милиони глуви лица. За нив, знаковниот јазик не е само средство за комуникација, туку и важен дел од културниот и личниот идентитет.
Една од најчестите заблуди е дека знаковните јазици се состојат само од движења на рацете. Всушност, изразите на лицето, положбата на телото и насоката на погледот имаат клучна улога во пренесувањето на значењето. Лингвистите одамна потврдија дека знаковните јазици се целосно развиени природни јазици, еднакво сложени како и сите говорни јазици.
Историјата на организираното образование на глувите лица се протега со векови наназад. Една од првите познати училишни институции за глуви деца е основана во Париз во 18 век, а токму оттаму започнува поширокото признавање на знаковните јазици како легитимни средства за образование и комуникација.
Во последните децении, правата на глувите лица добиваат сè поголемо меѓународно признание. Конвенцијата на Обединетите нации за правата на лицата со попреченост го признава значењето на знаковните јазици и обврската на државите да обезбедат пристап до образование, информации и јавни услуги на јазик што глувите лица го разбираат.
Меѓународниот ден на знаковните јазици е потсетник дека комуникацијата е основно човеково право. Во време кога технологијата овозможува поврзување на луѓето од различни континенти со еден клик, предизвикот останува ист – никој да не биде исклучен од разговорот. А понекогаш, најважните пораки не се слушаат со ушите, туку се гледаат со очите.
Редакција Брц
