Археолозите открија дека древните Маи пред повеќе од 1.000 години користеле напредни стоматолошки техники, вградувајќи украси од жад во живи заби со помош на специјален природен цемент кој не само што ги држел камчињата цврсто на место, туку и го штител од инфекции усното здравје.
Според студија објавена во 2022 година во научното списание Journal of Archaeological Science: Reports, истражувачите анализирале осум заби од локалитети во денешна Гватемала, Белизе и Хондурас. Со современи лабораториски методи идентификувале околу 150 органски соединенија во материјалот што бил користен за прицврстување на жадот.
Научниците утврдиле дека смесата содржела растителни смоли, етерични масла и други природни состојки кои веројатно имале антибактериски и антиинфламаторни својства. Токму тие својства можеле да помогнат во спречување на инфекции по дупчењето на забот и поставувањето на украсот.
Практиката на украсување на забите со жад била широко распространета меѓу Маите и се смета дека имала естетско, општествено и можеби духовно значење. За поставување на влошките, специјалистите внимателно дупчеле мали отвори во предните заби и потоа ги фиксирале камчињата со природниот леплив материјал.
Особено интересно е што составот на стоматолошкиот цемент се разликувал од регион до регион, што укажува на постоење на локални рецепти и пренесување на специјализирано знаење низ генерации. Истражувачите оценуваат дека ова е уште еден доказ за високото ниво на медицински и технолошки вештини развиени во цивилизацијата на Маите долго пред доаѓањето на Европејците во Америка.
