Најмалку 14 студенти, активисти и опозициски политичари во Србија биле цел на напреден шпионски софтвер од почетокот на 2026 година, што е најголемиот досега документиран бран ваков дигитален надзор во земјата, соопшти белградската SHARE Foundation. Форензичките наоди ги проверувале и Citizen Lab од Универзитетот во Торонто и Security Lab на Amnesty International.
Меѓу целите се членови на студентското протестно движење, активисти, пратеник и локален советник од опозициски партии. Дел од нападите временски се совпаѓаат со периодот околу локалните избори во Србија на 29 март.
Citizen Lab потврдил дека iPhone на член на студентското движење бил заразен со Pegasus, шпионски софтвер на израелската NSO Group. Телефонот бил компромитиран меѓу декември 2025 и јануари 2026 година преку таканаречен „zero-click“ напад на iMessage, што значи дека корисникот не морал да отвори линк или да преземе датотека за уредот да биде заразен.
Во август уште 11 лица добиле предупредувања од Apple дека можеби биле цел на „mercenary spyware“, додека SHARE со форензичка анализа открила NoviSpy на уште два уреда.
NoviSpy не е ново име во Србија. Amnesty International уште во 2024 година објави докази дека српската полиција и Безбедносно-информативната агенција, БИА, го користеле овој софтвер против активисти и новинари, во некои случаи откако нивните телефони биле физички преземени за време на полициски разговори. Софтверот може да пристапува до пораки и други податоци и далечински да ги активира микрофонот и камерата.
Сепак, во актуелниот случај не е јавно утврдено кој стои зад нападот со Pegasus.
Претседателката на српското Собрание Ана Брнабиќ ги отфрли тврдењата дека државата ги шпионирала студентите. На директно прашање дали државата има сознанија за таков надзор, таа одговори „апсолутно не“ и ги оцени наводите како нелогични.
SHARE, пак, оценува дека станува збор за досега најмасовниот документиран бран на таргетирање со напреден шпионски софтвер во Србија.









