
Хрватска се соочува со екстремна хидролошка суша, а некои од нејзините најголеми реки достигнаа најниски водостои во историјата на мерењата. Дунав кај Батина на 22 август се спуштил на минус 149 сантиметри, околу 20 сантиметри под историскиот минимум од 1909 година, соопштија „Хрватске воде“.
Долготрајниот период без значителни врнежи и високите температури придонесоа 2026 година да биде вброена меѓу исклучително сушните години во Хрватска, додека јули и август веќе се оценуваат како сушни и екстремно сушни месеци. Дождовите што паднале во последниот период не биле доволни за позначително закрепнување на речните текови.
Иако по историскиот минимум Дунав почнал благо да расте и на 25 август кај Батина бил измерен водостој од минус 94 сантиметри, хидролошката состојба останува исклучително неповолна.
Нискиот Дунав не е изолиран случај. Драва кај Осиек на 19 август се спуштила на рекордни минус 194 сантиметри, со што за 20 сантиметри бил надминат претходниот минимум од 2022 година. И Сава кај Жупања поставила нов историски рекорд, достигнувајќи минус 104 сантиметри на 25 август, два сантиметри под минимумот регистриран во 2012 година.
Кај Славонски Шамац Сава се движи само неколку сантиметри над историскиот минимум, додека во Загреб водостојот паднал на минус 266 сантиметри. Тоа е исклучително ниско, иако сè уште е над рекордните минус 338 сантиметри измерени на 23 август 1993 година.
Дунав бил во суша поголемиот дел од годината
Размерот на проблемот го покажуваат и податоците на хрватскиот Државен хидрометеоролошки завод. До почетокот на август Дунав кај Батина во 66 проценти од дотогашниот тек на 2026 година, односно 142 дена, бил под прагот што се користи за определување хидролошка суша. Водостоите речиси цела година биле под долгогодишниот просек.
Хидрометеоролошкиот завод објаснува дека причините се комбинација од долготраен недостиг од врнежи, високи температури и помало количество снег во горните делови од сливовите. Кога има помалку снег, во реките во текот на пролетта и летото пристигнува помалку вода, токму во периодот кога високите температури го засилуваат испарувањето.
Негативните вредности на водостојот, како минус 149 сантиметри, не значат дека нивото на реката е под нејзиното дно. Секоја мерна станица има однапред утврдена нулта кота, а негативната вредност покажува дека површината на водата се наоѓа под таа референтна точка.
Последици за пловидбата и земјоделството
Повлекувањето на реките веќе го менува пејзажот. Се појавуваат големи песочни наноси, речни острови и делови од коритата што вообичаено се под вода, а кај Опатовац на Дунав повторно станале видливи и одамна потонати бродови.
Многу посериозни се економските последици. „Хрватске воде“ предупредуваат дека рекордно ниските водостои ја отежнуваат речната пловидба и го ограничуваат наводнувањето на земјоделските површини, а доколку сушата продолжи, можат да влијаат и врз водоснабдувањето, индустриското производство, енергетиката и речните екосистеми.
Во северна Хрватска засега нема потреба од рестрикции на водата, бидејќи расположливите резерви на подземни води се доволни за населението, индустријата и земјоделството. Сепак, надлежните служби продолжуваат засилено да ја следат состојбата.
Според сезонската прогноза што ја пренесуваат „Хрватске воде“, вкупните врнежи од август до октомври се очекуваат главно околу просекот или под него. Во септември има можност за повеќе дожд, особено на Јадранот, но во октомври повторно е можен недостиг од врнежи во внатрешноста на земјата.





