АРТВЕСТИЕДНАКВИИМПУЛС
Во тренд

Инклузивна претстава во Дака ги претвори бариерите за лицата со попреченост во тема на сцената

Театарска претстава во Дака ги стави во центарот на сцената реалните бариери со кои се соочуваат лицата со попреченост – од предрасудите при изборот на актери и непристапните културни објекти, до онлајн формулари што воопшто не предвидуваат можност кандидатот да наведе дека има попреченост. „Ekshathe Choli, Ekshathe Bachi“ беше изведена во Националната театарска сала на Академијата „Bangladesh Shilpakala“, објави The Daily Star.

Претставата, во режија на Насир Удин Јусуф, ја изведуваат девет актери со попреченост и тројца актери без попреченост. Поголемиот дел од ансамблот доаѓа од театарската група „Sundaram“, која повеќе од една деценија работи со актери со попреченост.

Приказната почнува со навидум обична аудиција. Театарски режисер ги разгледува онлајн апликациите за нова претстава, кога пред него се појавуваат кандидати со различни видови попреченост – лица кои користат колички, лица со оштетен вид и лица со оштетен слух или говор.

Наместо веднаш да ги гледа како актери, режисерот се прашува дали тие воопшто можат да учествуваат во театар. Кандидатите му одговараат преку она што најдобро го знаат – актерство, пеење, пантомима и други форми на сценско изразување.

Така претставата директно ја напаѓа една од најчестите предрасуди во културата: дека попреченоста сама по себе го ограничува уметничкиот потенцијал.

Но авторите не остануваат само на симболичната порака.

Ликовите на сцената зборуваат за многу конкретни пречки. Една од нив е онлајн формуларот за аудиција, во кој нема можност кандидатот да наведе попреченост и да побара соодветно приспособување.

Уште поироничен пример е самиот Национален театарски комплекс во кој се изведува претставата. Актерите посочуваат дека зградата нема лифтови, што ја отежнува или оневозможува самостојната пристапност за дел од изведувачите и публиката со попреченост.

Продукцијата затоа користи конкретни приспособувања. Звукот е употребен како ориентациска помош за актерите со оштетен вид, а на сцената се поставени јажиња што им помагаат при движењето. Во ансамблот учествува и актер кој користи знаковен јазик и им помага на колегите со оштетен слух и говор.

Режисерот Јусуф вели дека целта не е да се создаде посебна категорија театар за лица со попреченост, туку простор во кој актерите со и без попреченост ќе можат рамноправно да работат заедно.

„Sundaram“ веќе има активности во осум административни региони на Бангладеш, а амбицијата на режисерот е програмата да се прошири во сите 64 окрузи во земјата. За тоа, сепак, според него е потребна поголема финансиска и институционална поддршка.

И самите актери предупредуваат дека недостигот од средства им оневозможува редовно да вежбаат и професионално да се развиваат. Рума Кан Каџал, која делумно го изгубила видот по несреќа и со групата работи од 2019 година, нагласува дека лицата со попреченост имаат исто право на театар, музика, танц и други форми на културно изразување.

Претставата на тој начин ја поместува дискусијата од прашањето дали лицата со попреченост „можат“ да бидат актери кон многу поважно прашање – дали културните институции создаваат услови тие рамноправно да учествуваат.

„Ekshathe Choli, Ekshathe Bachi“ беше изведена во рамки на програмата со која во Бангладеш се одбележува 77-годишнината од раѓањето на познатиот драмски автор Селим Ал Дин. Преку една театарска претстава, организаторите ја претворија сцената во простор за разговор за пристапноста, достоинството и правото на лицата со попреченост да бидат видливи – не само како публика, туку и како професионални уметници.

Редакција Брц

Поврзани вести

Back to top button