Ноќта меѓу 12 и 13 август ќе понуди еден од највпечатливите небесни спектакли во годината, кога метеорскиот дожд Персеиди ќе го достигне својот максимум. Во Македонија условите за набљудување годинава се особено поволни, бидејќи максимумот се совпаѓа со период на млада Месечина, што значи многу помалку природна светлина на ноќното небо.
Најдобриот период за набљудување ќе биде по полноќ, особено во часовите пред зори на 13 август. За разлика од набљудувањето планети или на Месечината, за Персеидите не е потребен телескоп или двоглед. Најдобар инструмент е голото око и што е можно поширок поглед кон небото.
Кога е најдобро да се гледаат Персеидите?
За набљудувачите во Македонија, најдобро е да се избере темна локација уште доцна вечерта на 12 август, а главното набљудување да започне околу полноќ и да продолжи до раните утрински часови на 13 август.
Радијантот на метеорскиот дожд се наоѓа во соѕвездието Персеј, кое во текот на ноќта се издигнува сè повисоко над североисточниот хоризонт. Сепак, нема потреба да се гледа директно кон Персеј. Метеорите можат да се појават на кој било дел од небото, а подолгите и повпечатливи траги често се забележуваат подалеку од самиот радијант.
Во идеални услови, активноста на Персеидите може да достигне десетици метеори на час, а од навистина темни места е можно да се забележат и особено светли огнени топки.
Каде во Македонија условите се најдобри?
Најголем проблем за набљудување од Скопје, Битола, Прилеп, Куманово, Тетово и другите поголеми градови е светлосното загадување.
Затоа подобар избор се повисоки, отворени и потемни места како Маврово, Пелистер, Мариово, Крушево, Осоговските Планини или други локации подалеку од силно градско осветлување.
Колку е потемно небото, толку повеќе послаби метеори ќе можат да се забележат.
На набљудувачите им се препорачува да поминат најмалку 20 до 30 минути во темнина за очите целосно да се приспособат. Светлите екрани на телефоните можат значително да го нарушат ноќниот вид.
Што точно се Персеидите?
Персеидите се појавуваат секоја година кога Земјата минува низ остатоците оставени зад кометата 109P/Swift-Tuttle.
Малите честички прашина и карпест материјал влегуваат во Земјината атмосфера со огромна брзина и согоруваат, создавајќи ги светлите линии што популарно ги нарекуваме „ѕвезди што паѓаат“.
Тие, всушност, немаат никаква врска со вистинските ѕвезди.
Персеидите се познати по голем број брзи и светли метеори, но и по таканаречените огнени топки, особено светли метеори што можат да остават видлива трага неколку секунди.
И затемнување на Сонцето, но не спектакуларно од Македонија
На 12 август ќе се случи и целосно затемнување на Сонцето, кое ќе биде спектакуларно видливо од делови на Гренланд, Исланд и Шпанија.
Од Македонија, сепак, затемнувањето ќе биде само многу мало парцијално и ќе се случува додека Сонцето е ниско над западниот хоризонт.
Тоа значи дека главниот астрономски спектакл за македонските набљудувачи сепак ќе останат Персеидите.
При набљудување на Сонцето никогаш не треба да се гледа директно во него без сертифицирани очила за сончево затемнување или соодветен соларен филтер.
Шест планети на утринското небо
Околу истиот период, пред изгрејсонце, на небото ќе можат да се забележат и повеќе планети.
Јупитер, Меркур, Марс, Сатурн, Уран и Нептун ќе бидат распоредени долж небесната патека на планетите, иако нема сите да бидат еднакво лесни за гледање.
Марс, Сатурн и Јупитер се меѓу најлесните цели, додека за Уран и особено за Нептун ќе биде потребна оптичка помош.
За оние што ќе останат будни по набљудувањето на Персеидите, предзорието може да понуди уште еден интересен поглед кон небото.
Како да се подготвите?
Не е потребна специјална астрономска опрема. Најдобро е да понесете лежалка, подлога или столче, потопла облека за повисоките места и доволно време.
Најважно е да се најде локација со што помалку светлосно загадување и широк, незаклонет поглед кон небото.
Доколку временските услови останат поволни, ноќта меѓу 12 и 13 август може да биде една од најдобрите можности годинава за набљудување на метеорски дожд од Македонија.
Редакција Брц








