ЊУЈОРК – Во седиштето на Обединетите нации во Њујорк се заокружи деветнаесеттата сесија на Конференцијата на државите потписнички на Конвенцијата за правата на лицата со попреченост (COSP19). Годинашниот глобален собир помина во знакот на големиот јубилеј – 20 години од усвојувањето на оваа историска конвенција (CRPD), но наместо само прослава, самитот донесе остри предупредувања од генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, кој порача дека глобалните кризи сериозно го загрозуваат досегашниот напредок.
Иако во изминатите две децении над 90 отсто од земјите во светот донесоа закони со кои се гарантираат правата на овие лица, најновиот извештај на ОН за инвалидност и развој открива поразителни податоци: речиси сите Цели за одржлив развој (SDGs) се надвор од колосекот кога станува збор за оваа категорија граѓани.
Климатските кризи и трошоците за живот ги кочат реформите
Генералниот секретар на ОН во своето обраќање пред светските делегации отворено призна дека, иако придвижувањето на работите напред е видливо, тоа се одвива со недозволиво ниско темпо.
„Глобалниот напредок е реален, но тој е неприфатливо бавен“, потенцираше првиот човек на ОН.
Гутереш посочи дека светот во моментов се соочува со серија испреплетени кризи – од климатските промени и воените конфликти, па сè до глобалниот бран на поскапувања и енормно зголемените трошоци за живот. Овие фактори директно удираат врз грбот на најранливите и се закануваат целосно да ги поништат тешко стекнатите историски придобивки од изминатите дваесет години.
План за акција: Од деинституционализација до политичка застапеност
На тридневниот самит во Њујорк беа дефинирани три клучни столбови за следната фаза на имплементација во новата ера:
Првиот столб е фокусиран на итно создавање механизми за свет без експлоатација, насилство и злоупотреба на лицата со попреченост. Вториот столб налага итно зајакнување на системите за нега и поддршка во заедницата со цел да се обезбеди нивна целосна автономија и независност, со посебен акцент на процесите за деинституционализација. Третиот носечки заклучок е транзицијата од обично „учество“ кон реална „репрезентација“ – односно обезбедување пристапен граѓански ангажман и нивно директно лидерство во политичкиот и јавниот живот.
На маргините на конференцијата, граѓанскиот сектор и организациите на лицата со попреченост одржаа свој мултисесиски Форум во формат на „Народен парламент“, порачувајќи дека светот мора итно да се редизајнира за да стане праведен и инклузивен за сите.










